Türk Ceza Kanunu 301. maddesi, 5237 nolu Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitap, dördüncü kısım, üçüncü bölümünün son maddesi. Üçüncü bölümde "Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar" ele alınmaktadır. 26 Eylül 2004 tarihinde kabul edilen Türk Ceza Kanunu'nun bu maddesinde Türklüğü, cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağılama ile ilgili durumlar yer almaktadır. Şu sıralar bu madde konusunda birçok tartışma yaşanmaktadır.

Madde 301
Türklüğü, Cumhuriyeti, Devletin kurum ve organlarını aşağılamaile yargılanan lar cezalandırılır
(1) Türklüğü, Cumhuriyeti veya Türkiye Büyük Millet Meclisini alenen aşağılayan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini, Devletin yargı organlarını, askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Türklüğü aşağılamanın yabancı bir ülkede bir Türk vatandaşı tarafından işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.
(4) Eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.

Gerekçesi

MADDE 301.– Maddenin birinci fıkrasında, Türklüğü, Cumhuriyeti veya Türkiye Büyük Millet Meclisini alenen aşağılamak, suç olarak tanımlanmıştır. Maddede geçen Türklük deyişinden (kavramından) maksat, dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın Türklere has müşterek kültürün ortaya çıkardığı ortak varlık anlaşılır. Türk Milleti kavramı bu varlıktan geniştir;Türklük ve Türk ırkıyla ilgili ile ilgili tüm konu ve kavramları kapsar. Cumhuriyet deyişinden, Türkiye toprakları üzerinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti anlaşılmalıdır. Suçun maddî ve manevi unsuru aşağılamaktır. Bu aşağılamanın en azından dolaylı yoldan veya kısmen gerçekleşmesi gerekir. Aşağılamak, suçun konusunu oluşturan değerlere duyulan saygınlığı azaltma zedeleme ve yıpratmaya yönelik söz fikir davranışlardan ibarettir. Maddenin ikinci fıkrasında, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini, Devletin yargı organlarını, askerî teşkilatını istihbarat ve emniyet teşkilatını söz düşünce ve fiillerle aşağılamak, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bu hüküm karşısında, örneğin iktidarın tahkir ve tezyifi hâlinde fiilin Hükûmete yönelik bulunduğu hususunda duraksanmayacak işaret ve alâmetler varsa, fiilin cumhuriyete yönelik olduğu kabul edilecektir. Üçüncü fıkrada bu suçun konusu, işlendiği yer ve faili bakımından daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli hâli kabul edilmiştir. Buna göre, Türklüğü aşağılamanın yabancı bir ülkede bir Türk vatandaşı tarafından işlenmesi hâlinde, ceza üç kat artırılacaktır.

Eleştiriler

PKK terör örgütü yandaşları ve Avrupa Birliğine bağlı STK uzmanı George SOROS tarafından desteklenen vakıflarca bu yasa kaldırılmak istenmektedir. Özellikle Atatürkçülüğün artık eskidiğini değiştirilmesi gerektiğini söyleyen Atatürk düşmanı liberaller ve Laiklik karşıtları İslam şeriatı düzenini isteyen ümmetçiler bu yasanın tamamen kaldırılması gerektiğini söylemektedirler. Aynı şekilde PKK terör örgütüne lojistik destek veren AB kurucu üyeleri de Türkiyenin derhal 301. maddeyi kaldırmasını istemektedirler.

TCK 301 ile yargılanan yazarlar ve gazeteciler

Bu liste TCK 301'e göre yargılanan veya mahkum olan yazarları ve gazetecileri içerir.[1]

Halen yargılananlar

* Aydın Engin, Agos Gazetesi yazarı [2]
* Abdurrahman Dilipak, gazeteci
* Murat Coşkun, yazar
* Ahmet Önal, yayıncı
* Ali Rıza Vural, Doz Yayınevi editörü
* Enis Mazhar Tayman, Tempo dergisi yazarı
* Neval Barlas, Tempo dergisinden sorumlu yazıişleri müdürü
* İbrahim Güçlü, Kürd-Der yöneticisi
* Erhan Kara
* Erol Özkoray
* Ersen Korkmaz, gazeteci
* Necmettin Salaz, gazeteci
* Ferhat Tunç, sanatçı
* Faruk Çakır, yazar
* İsmail Beşikçi, yazar
* Mehmet Ali İzmir, gazeteci ve yayıncı
* Ferzende Kaya, gazeteci ve yayıncı
* Ahmet Şah Ayaz
* Murat Ayaz
* Murat Pabuç, yazar
* Osman Tiftikçi, yazar
* Sırrı Öztürk, yayıncı
* Ragıp Zarakolu, yazar, yayıncı
* Serhat İncirli, gazeteci
* Sinan Kara, gazeteci
* Tuncay Özkan, gazeteci, yazar
* Cüneyt Arcayürek
* Adnan Bulut

Mahkum olanlar

* Hrant Dink, Agos Gazetesi Yayın Yönetmeni, altı ay hapis cezasına çarptırıldı, suikast sonucu öldürüldü.
* Aziz Özer, Yeni Dünya İçin Çağrı ve Güney dergilerinin sorumlu müdürü, üç ayrı davanın ikisinde altışar ay hapis, birinde 720 YTL para cezasına çarptırıldı
* Eren Keskin, İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Başkanı, 10 ay hapse mahkum edildi
* Erkan Akay, Yeni Dünya İçin Çağrı dergisinin okuru, bir yıl hapis cezası aldı
* Fatih Taş, yayıncı, altı ay hapis aldı
* Hanefi Bekmezci, Eğitim-Sen Tunceli Şube Başkanı, altı ay hapis cezasına mahkum oldu
* Hüseyin Ser, sendikacı, altı ay hapis cezası aldı
* Hüseyin Bektaşoğlu, DTP Erzincan İl Başkanı, bir yıl hapis cezasına çarptırıldı
* Mustafa Balbal, yazar, 10 ay hapis cezasına mahkum edildi
* Ejder Öziç, radyocu, altı ay hapis aldı
* Zülküf Kısanak, gazeteci, beş ay hapis cezasına çarptırıldı
* Eren Keskin, avukat, altı ay 20 gün hapis cezası aldı, 4.000 YTL adli para cezasına çevrildi[3]

Davası düşenler ve beraat edenler

* Orhan Pamuk
* Hasan Cemal
* Murat Belge
* İlhan Selçuk
* İsmet Berkan
* Haluk Şahin
* Erol Katırcıoğlu
* Elif Şafak
* Erol Özkoray
* Ahmet Şık, gazeteci[4]
* Lale Sarıibrahimoğlu, gazeteci, savunma sanayii uzmanı[4]